Sistemi sigurnosti i nadgledanja pomorske plovidbe je djelatnost koja ima tendenciju stalnog razvoja i unapređenja, pogotovo u priobalnim vodama. Gotovo sve primorske države na svijetu imaju izgrađene sisteme nadgledanja saobraćaja (VTS - Vessel traffic services) u svojim priobalnim vodama, s ciljem povećanja sigurnosti plovidbe, kao i povećanja bezbjednosti i zaštite životne sredine. Poseban izazov za ispunjenje ovih ciljeva predstavljaju pomorska područja koja imaju određena prostorna ograničenja i gdje se susreću plovila raznih veličina i namjena, kao što je slučaj u Crnogorskom priobalnom području, a posebno u Bokokotorskom zalivu.
Međunarodna konvencija o zaštiti ljudskih života na moru (SOLAS - International Convention for the Safety of Life at Sea) propisuje infrastrukturu i pravila sistema sigurnosti i nadgledanja pomorskih plovila, a između ostalog i obaveznu navigacijsko komunikacionu opremu koju moraju posjedovati plovni objekti. Međutim, zahtjevi ove konvencije se ne odnose na sve plovne objekte koji učestvuju u pomorskom saobraćaju. Tako plovni objekti, kao što su manji brodovi, turistički čamci, čamci za sport i razonodu, skuteri, drveni i primitivno građeni brodovi i sl. (non-SOLAS vessels), u skladu sa poglavljem V SOLAS konvencije, nisu obavezni posjedovati određenu navigaciono-komunikacionu opremu. Oprema koju su obavezni posjedovati je predmet nacionalnih legislativa i nije uniformisana. Ovakvi plovni objekti često nemaju nikakvu navigaciono – komunikacijsku opremu. Nadalje, ovi plovni objekti ne mogu biti otkriveni, u smislu identifikacije, od strane nadležnog VTS-a i ostalih plovila u okruženju, što predstavlja potencijalni rizik po sigurnost plovidbe i bezbjednost određenog područja. Svjedoci smo brojnih nezgoda i nesreća na moru u kojima najčešće učestvuju baš ova plovila (non-SOLAS vessels), posebno u toku ljetnje turističke sezone na našem primorju.
Ova plovila nemaju automatizovanu proceduru javljanja nadležnoj službi za kontrolu sigurnosti pomorske plovidbe, nemaju mogućnost uvida u pomorske rute kojim se kreću ostala pomorska plovila u okruženju, niti njih može da identifikuje nadležna služba za sigurnost plovidbe. To je ozbiljan sigurnosni rizik i za lokalne upravitelje ovih plovila, a posebno za mnogobrojne turiste koji dolaze sa svojim plovilima, ili koriste rentirana plovila na našem priobalju.
Ovaj projekat ima za cilj da potvrdi koncept sistema E-navigacije za non-SOLAS plovila, koji bi riješio navedeni sigurnosni rizik uz pomoć IoT (Internet of Things) tehnologija i da se izradi njegov prototip kojim bi se potvrdio koncept u praksi na primjeru Bokokotorskog zaliva. Naime, koristeći pametni telefon ili namjenski uređaj (čiji prototip bi se takođe izradio u okviru projekta), GPS (Global Positioning System) signal, adekvatnu računarsku cloud platformu i razvojem potrebnih aplikacija, dizajnirao bi se sistem E-navigacije koji bi omogućio korisnicima ovih plovila uvid u njihovu i rutu susjednih plovila, informaciju o pomorskim rutama, opasnim ili zabranjenim zonama ili lokacijama, a nadležnim službama mogućnost monitoringa kretanja i identifikacije ovih plovila.
